زمینی که کافر ذمّی از مسلمان بخرد

مسئلۀ 2101 :    زمینی که کافر از مسلمان بخرد، واجب است خمس آن‎را از همان زمین یا از قیمت آن بدهد و اگر بخواهد غیر از پول و زمین، چیز دیگری را به عنوان خمس بدهد، با اجازۀ حاکم شرع می‏تواند این کار را انجام دهد و اگر به جای زمین مذکور، خانه، مغازه، باغ و مانند اینها را از مسلمان خریداری کند، در صورتی که زمین آنها را هم مدّ نظر قرار داده باشد، واجب است خمس زمین را بپردازد، امّا اگر خانه و مغازه و باغ را روی هم بفروشد و زمین هم به تبع مجموعه به کافر ذمّی منتقل شود، ظاهر آنست که خمس ندارد.
مسئلۀ 2102 :    در دادن این خمس قصد قربت لازم نیست کما اینکه وقتی حاکم شرع از کافر ذمّی خمس می‏گیرد، لازم نیست قصد قربت کند.
مسئلۀ 2103 :    اگر کافر ذمّی زمینی را از مسلمان خریداری کرده، ولی خمس آن‎را نداده است، باید بدهد ولو اینکه پس از خرید به مسلمانی دیگر بفروشد و همچنین اگر کافر ذمّی بعد از خرید زمین از دنیا برود و زمین را وارث مسلمان او به ارث ببرد، واجب است خمس آن‎را از همان زمین یا از مال دیگر او بدهند.
مسئلۀ 2104 :    اگر کافر ذمّی هنگام خریدن زمین شرط کند که خمس ندهد یا اینکه شرط کند خمس آن‎را فروشنده بدهد، صحیح نیست و باید خودش خمس را بدهد، ولی اگر شرط کند که فروشنده مقدار خمس آن‎را از طرف خریدار به صاحبان خمس بدهد، اشکال ندارد.
مسئلۀ 2105 :    اگر کافر ذمّی زمین را از مسلمان بخرد و پس از معامله مسلمان شود، خمس از او ساقط نمی‏شود، مگر در صورتی که معامله کرده باشد، ولی تحقّق ملکیت متوقّف بر قبض باشد و او پس از معامله و قبل از قبض، مسلمان شود، در این صورت ظاهراً خمس ساقط می‏شود.
مسئلۀ 2106 :    اگر کافر ذمّی غیر از راه خرید و فروش زمین را از مسلمانی تملّک کند، مثلاً از طریق صلح و بخشش، ظاهر آنست که باید خمس آن‎را بدهد.
مسئلۀ 2107 :    اگر کافر ذمّی بالغ نباشد و ولیّ او برایش زمینی از مسلمان بخرد، در صورتی که در معامله شرط نکند که خمس آن‎را بدهد، احتیاط واجب آنست مادامی که به حدّ بلوغ نرسیده، خمس را از او نگیرند.
مسئلۀ 2108 :    معامله با کسانی که در حکم مسلمان هستند مثل کودکان و دیوانگان مانند معامله با خود مسلمانان است، بنابراین اگر کافر ذمّی بالغ، زمینی را از کودک یا دیوانة مسلمان به وسیلۀ ولیّ وی خریداری کند، باید خمس آن‎را بدهد.
مسئلۀ 2109 :    مقدار یک‌پنجم زمین، که به عنوان خمس از ذمّی دریافت می‏شود، اگر مجدّداً به ذمّی دیگر فروخته شود، باز خمس آن واجب است.