دیه و انواع آن‏

مسئلۀ ۳۶۸۰ :    دیه مرد مسلمان آزاد، یکی از این شش چیز یا قیمت یکی از آنهاست:
۱- صد شتر؛ در قتل عمد باید شتر بزرگ و پنج سال آن تمام باشد اگرچه میان نر و مادّه فرقی نیست، ولی بهتر است نر باشد.
۲- دویست گاو؛ با همان خصوصیات شتر، که پنج سالشان تمام شده باشد و بهتر است نر باشند.
۳- هزار گوسفند؛ شرایط بندهای یک و دو از جهت استحباب، در گوسفند لازم نیست.
۴- هزار مثقال شرعی طلای سکه‎دار که هر مثقال آن هیجده نخود است- مثقال معمولی ۲۴ نخود است و برابر (۶۰۸/۴ گرم) و مثقال شرعی ۱۸ نخود و برابر با (۴۵۶/۳) گرم است و هر گرمی برابر با هزار میلی گرم «سوت» است.
۵- ده هزار درهم- هر درهم (۶/۱۲) نخود نقره سکه‎دار و برابر (۴۱۹/۲) گرم است- و احوط آنست که ده هزار درهم نقره مسکوک برابر با قیمت هزار دینار طلای ‏مسکوک باشد و کمتر نباشد و این احتیاط ترک نشود.
۶- دویست حله که هر حله دو پارچه است و احوط آنست که اگر می‏خواهد حله بدهد، از حله‏های معروف یمن باشد که در زمانهای گذشته معمول بوده است.
مسئلۀ ۳۶۸۱ :    قاتل در دادن هر کدام از این اصول شش‎گانه مخیر است و ولیّ خون یا دیگران، حق ندارد از گرفتن آنچه که به عنوان دیه می‏دهد خودداری کند.
مسئلۀ ۳۶۸۲ :    اقوی‏ آنست که قاتل اگر به جای هر یک از اصول شش‌گانه بخواهد قیمت آن‎را بدهد کفایت می‏کند و اگر بخواهد میان آنها تلفیق کند مثلاً نصف دیه را شتر و نصف دیگر را گاو بدهد یا نصفی از آن‎را شتر و نصف دیگر را قیمت بدهد- در صورت تراضی و صلح، به عنوان قیمت باشد- اظهر آنست که کافی است.
مسئلۀ ۳۶۸۳ :    دیه قتل زن- مسلم یا ذمّی- بنا بر مشهور، نصف دیه قتل مرد است.
مسئلۀ ۳۶۸۴ :    دیه کامل یک مرد کافر اهل ذمّه، هشتصد درهم- برابر با(۳/۱۹۳۴ گرم) نقره سکه‎دار- است، مگر در صورتی که در متن قرارداد ذمّه قید شده باشد دیه کافر ذمّی برابر با دیه مسلمان است و نظام اسلامی به علت مصالحی آن قرارداد را معتبر بداند. دیه زن کافر از اهل ذمّه بنا به مشهور نصف آنست. اگر قاتل مسلمان و اولین قتلش باشد، باید آن مقدار را به عنوان دیه بپردازد و بار دوّم چون قاتل عادت کرده با پرداخت اضافه مقدار دیه مسلم، از قاتل قصاص می‏شود و کافر غیر ذمّی را اگر چه بدون دلیل نمی‏توان کشت و کشتن وی حرام است، ولی اگر کشته شد، دیه ندارد.
مسئلۀ ۳۶۸۵ :    اگر قتل در یکی از ماه‏های حرام- محرم، رجب، ذیقعده و ذی‎الحجّه- واقع شود، یک‎سوم دیه اضافه می‏شود و دو ماه متوالی نیز باید در ماه‏های حرام روزه بگیرد، همچنین است اگر قتل در حرم مکه واقع شده باشد.
مسئلۀ ۳۶۸۶ :    دیه قتل عمد در یک سال پرداخت می‏شود و دیه قتل خطایی ظرف مدّت سه سال، علی الظاهر در سه قسط پرداخت می‏شود و دیه شبه عمد را در دو سال و در دو قسط پرداخت می‏کنند و احوط رعایت آنست و مبدأ سال، زمان جنایت نیست، بلکه زمان توافق و تراضی است و در تمامی این موارد، ورثه و اولیای مقتول می‏توانند با توافق، دیه را به صورت نقد یا اقساط زیادتری پرداخت کنند.
مسئلۀ ۳۶۸۷ :    در قتل عمد، انتخاب دیه و مقدار آن با توافق ورثه مقتول با قاتل، انجام می‎شود، مگر آنکه قبلاً روی همان اصول شش‎گانه که شرع مشخّص کرده به توافق رسیده باشند در این صورت انتخاب با قاتل است. ولی در قتل خطایی و شبه عمد، دهنده دیه، هر کدام از اصول شش‎گانه را که بخواهد می‏تواند بدهد و نیز می‏تواند یکی‏ از آنها را انتخاب کند و قیمت آن‎را بپردازد.
مسئلۀ ۳۶۸۸ :    ورثه مقتول و قاتل می‏توانند به چیزی بیشتر یا کمتر از هر یک از آن شش چیزی که ذکر شد، با یکدیگر به توافق برسند.

آیا تمایل به دریافت آخرین اخبار و اعلانات دارید؟
خیر
بله